» » » Vải thiều gặp 'tai nạn' ở Úc: Viện Cơ điện nói gì?

Việc “bê” quy trình bảo quản nhằm tồn trữ quả vải ở điều kiện nhiệt độ 4 độ C để áp dụng cho quy trình vận chuyển, xuất khẩu vải thiều sang Úc ở điều kiện làm mát (từ 10-15 độ C) là chưa được nghiên cứu, đánh giá kỹ và sẽ… nghiêm túc rút kinh nghiệm!

NNVN đăng bài "Vải thiều xuất khẩu sang Úc 'gặp nạn', tại anh hay tại ả?", phản ánh việc một số doanh nghiệp xuất khẩu vải thiều sang Úc trong hai năm 2016 và 2017 có sử dụng dây chuyền công nghệ bảo quản quả vải của một dự án do Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch (VIAEP) thực hiện đã khiến vải thiều khi xuất khẩu sang Úc bị hỏng, thối, gây thiệt hại nặng nề cho doanh nghiệp, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng tới uy tín của quả vải Việt Nam tại thị trường Úc…

Sau khi báo đăng, ngày 14/8, VIAEP đã có cuộc họp cùng các doanh nghiệp xuất khẩu và đơn vị quản lí vận hành dây chuyền bảo quản vải thiều là hợp tác xã Hồng Giang (huyện Lục Ngạn, Bắc Giang) nhằm thảo luận, tìm nguyên nhân về sự cố trên. NNVN đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Anh Tuấn, Viện trưởng VIAEP về những vấn đề xung quanh sự việc này.

Ông Phạm Anh Tuấn, Viện trưởng VIAEP

Ông có thể nêu những nội dung, công dụng cơ bản của dây chuyền công nghệ bảo quản quả vải do Viện chủ trì thực hiện tại Lục Ngạn (Bắc Giang) đã được áp dụng cho các lô vải xuất khẩu?

- Mô hình ứng dụng công nghệ bảo quản quả vải thiều tại hợp tác xã Hồng Giang thuộc một dự án của Chương trình khoa học - công nghệ phục vụ xây dựng Nông thôn mới do VIAEP chủ trì thực hiện. Tổng kinh phí dành cho toàn bộ dây chuyền sơ chế, bao gói, bảo quản khoảng 3 tỉ đồng, bao gồm băng chuyền xử lí nhiệt và hóa chất, các nhà kho làm lạnh, kho đóng gói… Các thiết bị có nguồn gốc nội địa, do Viện trực tiếp nghiên cứu thiết kế và đặt hàng sản xuất.

Mặc dù dự án mới chỉ triển khai trong 2 năm 2016-2017, nhưng công nghệ bảo quản này thực ra không còn lạ lẫm, đã được nghiên cứu thử nghiệm và chứng minh hiệu quả từ lâu tại nước ta. Quy trình cũng không có nhiều phức tạp: Quả vải sau khi tuyển chọn phân loại sẽ được đi qua băng chuyền để xử lí bằng hơi nước nóng bão hòa ở nhiệt độ xung quanh 50 độ C, sau đó tiếp tục đi qua băng chuyền xử lí bằng dung dịch pH thấp và axit hữu cơ nhằm làm sạch, loại bỏ côn trùng và nấm mốc, đồng thời giữ màu và ngăn ngừa các vi sinh vật phát triển. Sau đó, vải tiếp tục được chuyển vào kho lạnh để làm lạnh đột ngột ở nhiệt độ từ 6-8 độ C trong khoảng 30 phút nhằm giúp quả vải đi vào trạng thái “ngủ đông”, kết hợp với việc hút ẩm để làm khô bề mặt vỏ… trước khi đóng gói phân loại và đưa đi chiếu xạ tại Hà Nội.

Các doanh nghiệp phản ánh có tình trạng quả vải sau khi trải qua xử lí bảo quản xuất khẩu sang Úc thì nhiều lô bị thối, hỏng rất nhiều. Vì sao một công nghệ theo công bố là sẽ bảo quản được quả vải từ 5-7 tuần, vậy mà mới chuyển sang tới Úc đã hỏng?

- Năm 2016, hợp tác xã Hồng Giang phối hợp với Viện đã tiến hành xử lí bảo quản cho công ty tham gia xuất khẩu vải sang Úc ở Hà Nội là Công ty TNHH Agricare Việt Nam và Công ty TNHH Phong Sơn Tiệm. Trong đó, chỉ có Công ty TNHH Phong Sơn Tiệm phản ánh là vải xuất khẩu sang Úc bị hỏng mà thôi, riêng các lô hàng của Công ty TNHH Agricare Việt Nam thì khi xuất khẩu sang Úc phía doanh nghiệp cho biết là mẫu mã, chất lượng vẫn rất tốt.

Các lô vải thiều xuất khẩu của Công ty TNHH Agricare Việt Nam sang Úc đã bị hỏng la liệt

Vì vậy sang vụ vải năm 2017 vừa qua, Công ty TNHH Agricare Việt Nam tiếp tục áp dụng quy trình bảo quản này, nhưng vừa qua họ phản ánh là vải xuất khẩu sang Úc bị hỏng. Ngay sau khi nhận được thông tin doanh nghiệp phản ánh, cũng như kiểm tra xác minh, trong tuần qua, chúng tôi cùng với ban chủ nhiệm chương trình của Viện đã nghiêm túc tiếp thu ý kiến của doanh nghiệp, rà soát, đánh giá lại toàn bộ quy trình bảo quản này. Bởi cùng một dây chuyền, một quy trình xử lí bảo quản, có lô hàng có tác dụng bảo quản rất tốt, nhưng cũng có những lô bị hỏng, như vậy rõ ràng là quy trình bảo quản chưa hoàn thiện và còn có vấn đề.

Vậy đến lúc này, Viện đã xác định được những lô vải xuất khẩu bị hỏng do những nguyên nhân nào chưa?

- Qua thảo luận phân tích cùng với các doanh nghiệp xuất khẩu và hợp tác xã vận hành dây chuyền bảo quản, chúng tôi đã nhóm được một số vấn đề cần phải nghiên cứu hoàn thiện thêm: Một là ở khâu làm khô và làm lạnh đột ngột, theo yêu cầu là quả vải phải được làm lạnh sâu ở nhiệt độ từ 6-8 độ C trong vòng 30 phút, đồng thời phải làm khô ráo được lớp vỏ. Qua rà soát, có thể có tình trạng ở khâu này việc xử lí chưa triệt để và kỹ càng, khiến cho một số lượng nhất định quả vải vẫn chưa được làm khô ráo vỏ và làm lạnh sâu đạt yêu cầu, nên sau đó đã kích thích cho vi sinh vật phát triển trở lại khiến vải bị hỏng…

Vấn đề thứ hai, đó là trong quá trình vận chuyển các lô vải đi xuất khẩu, nền nhiệt độ bảo quản ở mức cao hơn so với mức nhiệt độ bảo quản theo quy trình của Viện, khiến mẫu mã, chất lượng quả vải bị biến đổi.

Cụ thể, quy trình nhiệt độ bảo quản mà Viện đưa ra và thực tế được áp dụng trong quá trình xuất khẩu khác nhau thế nào thưa ông?

- Trước khi áp dụng bảo quản cho các lô vải xuất khẩu, công nghệ bảo quản này không có gì là lạ lẫm, đã chứng minh hiệu quả thực tế và đã được Viện nghiên cứu thử nghiệm thành công từ lâu. Cụ thể quả vải sau khi được xử lí qua dây chuyền, được bảo quản trong kho dự trữ của Viện với nhiệt độ ổn định ở mức 4 độ C thì vẫn đảm bảo mẫu mã, chất lượng tốt sau 5-7 tuần (hơn 1 tháng). Tuy nhiên trong suốt quá trình xuất khẩu (như vận chuyển bằng container lạnh, chiếu xạ, vận chuyển trên máy bay, kho cảng…), do các điều kiện khách quan nên quả vải chỉ có thể được bảo quản mát ở nhiệt độ từ 10-15 độ C, cao hơn rất nhiều so với nhiệt độ tối ưu để bảo quản tồn trữ trong kho. Vì vậy, đây có thể là nguyên nhân khiến vải bị hỏng.

Vậy trước khi thực hiện bảo quản cho các doanh nghiệp xuất khẩu, Viện có biết được sự khác nhau về điều kiện bảo quản theo điều kiện “lí tưởng” ở mức 4 độ C theo quy trình, và điều kiện thực tế khi vận chuyển đi xuất khẩu bằng đường hàng không là chỉ có thể từ 10-15 độ C để khuyến cáo cho doanh nghiệp hay không?

- Thực ra, nói chúng tôi không biết điều đó để khuyến cáo cho doanh nghiệp thì không đúng. Năm 2016, khi đưa vào vận hành để xuất khẩu đúng là còn vội vàng, nên chuyện khuyến cáo cho doanh nghiệp chưa thực hiện được. Một phần, chúng tôi nghĩ với khoảng thời gian xuất khẩu đi Úc chỉ khoảng 1-2 ngày, sự khác nhau về điều kiện nhiệt độ bảo quản có thể sẽ vẫn chấp nhận được. Tuy nhiên thực tế thì lại có những lô không được như mong muốn, vì vậy Viện đang phải nghiêm túc xem xét lại quy trình, để làm sao việc xử lí bảo quản vẫn đảm bảo được cho xuất khẩu với điều kiện nhiệt độ bảo quản chỉ từ 10-15 độ C mà vẫn giữ được chất lượng.

Bị đối tác Úc hủy hợp đồng do vải xuất khẩu bị hỏng, một lượng lớn bao bì đóng gói quả vải của doanh nghiệp vẫn đang nằm lại trong kho ở hợp tác xã Hồng Giang (Lục Ngạn, Bắc Giang).
Tại sao một quy trình bảo quản chưa được nghiệm thu hoàn chỉnh, lại áp dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu một cách đầy rủi ro như vậy? Ai sẽ chịu trách nhiệm với thiệt hại của doanh nghiệp?

- Mục tiêu của chương trình áp dụng quy trình bảo quản này là phải gắn được với xuất khẩu để tăng giá trị quả vải cho nông dân, vì vậy trong quá trình triển khai, chúng tôi buộc phải gắn với doanh nghiệp cụ thể, và phải có những lô hàng xuất khẩu thành công thì mới có thể nghiệm thu được chương trình.

Vì vậy trước việc một số lô hàng của doanh nghiệp gặp sự cố vừa qua, chúng tôi đã nghiêm túc đánh giá lại quy trình bảo quản này là chưa phù hợp với bảo quản cho quả vải xuất khẩu. Theo kế hoạch, chương trình sẽ nghiệm thu vào cuối năm 2017, tuy nhiên chúng tôi sẽ đề nghị Ban chủ nhiệm chương trình chưa nghiệm thu, cho kéo dài thêm để tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện. Trong năm 2018, chúng tôi mong các doanh nghiệp xuất khẩu tiếp tục chia sẻ, đồng hành để hoàn thiện thêm cho quy trình xuất khẩu, không chỉ xuất khẩu bằng đường hàng không mà còn bằng đường biển. Đồng thời, chúng tôi cũng sẽ đề xuất cơ chế cùng chịu trách nhiệm về những rủi ro với doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai nghiên cứu để tránh lặp lại những sự việc như vừa qua.

Xin cảm ơn ông!

Lê Bền (Báo NNVN)

About Tin tức nông nghiệp

Chuyên tin tức nông nghiệp, chỉ tin tức nông nghiệp
«
Trước
Bài đăng Mới hơn
»
Sau
Bài đăng Cũ hơn

Không có nhận xét nào:

Leave a Reply